Voor lezers die (nog) niet zo van dikke boeken houden bestaat sinds enkele jaren de Best of YA XS-reeks. Aan die reeks voegde Buddy Tegenbosch twee waardevolle titels toe: Enkele reis Mo en Enkele reis Termeh.
Beide novelles zijn gebaseerd op het vluchtverhaal van echte jongeren. In Enkele reis Termeh ontvlucht Termeh (15) Iran met haar moeder en zusje. Na het overlijden van haar vader zijn de vaderrechten doorgegeven aan Termehs strenggelovige, conservatieve oom. Die moet niets hebben van de vrije opvoeding die Termeh heeft genoten: ze mocht drinken, dansen en thuis jongens ontvangen – ondenkbaar volgens de wetten van de islamitische republiek. Haar oom sluit haar op in huis en huwelijkt haar uit aan een veel oudere, al getrouwde man. Ook voor haar zusje is een huwelijkskandidaat gevonden die meer dan twintig jaar ouder is.
Termehs moeder gunt haar dochters een betere toekomst. Met gevaar voor eigen leven bereidt ze een vlucht naar Nederland voor. Dat betekent om te beginnen paspoorten laten vervalsen (over de echte mag een Iraanse vrouw immers niet beschikken) en erna ook visa en een vervalste toestemmingsverklaring om als vrouw alleen te reizen. De spanning en het verdriet die het vertrek met zich meebrengen worden geloofwaardig beschreven. Tegenbosch schrijft zonder opsmuk en bijna filmisch. Het is gek om te zeggen bij een ernstig verhaal als dit, maar je zit als lezer op het puntje van je stoel: zal de douanebeambte Termeh doorlaten?
Ook Enkele reis Mo is een spannend verhaal. Mo is tien als hij met zijn familie het door geweld geteisterde Syrië verlaat. Net als Termeh mag hij, om anderen te beschermen, niemand over hun plannen vertellen. Zijn reis duurt jaren. Pas op zijn zeventiende komt hij, via onder andere Turkije en Algerije, Nederland binnen. In het begin van het verhaal is Mo’s vertelstem nog duidelijk kinderlijk en naïef. Wanneer Mo’s oom bijvoorbeeld uitlegt dat ze in Syrië zoveel mogelijk een westelijke route volgen, ‘omdat die strook land in handen zou zijn van de oppositie, tegenstanders van de regering’, vervolgt Mo: ‘Ik vroeg me af of die route niet toevallig langs een garage kwam waar we de airco zouden kunnen laten maken.’ Uiteindelijk spreekt een verantwoordelijke volwassene.
De nadruk ligt op de aanloop van Mo’s en Termehs vertrek en de enkele reis die ze maken. De hoofdstuktitels tellen terug naar 0, naar de aankomst in Nederland. Tegenbosch weet in minder dan honderd pagina’s een indringend portret te schetsen van jonge mensen op zoek naar veiligheid en vrijheid. Kort en krachtig tonen deze verhalen wat het betekent om je land, je geschiedenis en alles wat je kent achter je te laten. En welke prijs dat heeft.